ความสุขใจ ความทุกข์ใจ เป็นเรื่องของความคิด

ที่อาจารย์กล่าวว่า ความสุข ความทุกข์ นี้ เป็นเรื่องของความคิด

ตอนนี้ผมยังไม่ค่อยเข้าใจ เวลามีความทุกข์ ใครเขาจะอยากคิดทุกข์ ฉะนั้น ที่

อาจารย์พูดว่า ความทุกข์เกิดจากความคิด คิดให้เป็นทุกข์คิดยังไงครับ

: ไม่ใช่คิดให้เป็นทุกข์ มีเหตุมีปัจจัยให้คิดแล้วเป็นทุกข์

: หมายความว่า.....มีปัจจัยเกิดขึ้น เช่น สมบัติพลัดพรากไปหรือว่า

แทงม้าเสียไป กลับถึงบ้านก็คิดว่าเสียไปเท่านั้นเท่านี้ การแทงม้าเป็นปัจจัย

: ถ้าไม่คิดเรื่องเสียม้าจะมีความทุกข์ไหม

: ไม่ทุกข์ครับ

: เมื่อเห็น ได้ยิน แล้วคิด ปัญญาจะต้องรู้ว่า ขณะที่คิดนั้นก็เป็น

นามธรรมที่คิดเรื่องต่างๆ แล้วก็ดับ ขณะที่คิดเรื่องม้าไม่มีม้าในขณะนั้น มีความ

จำเรื่องม้าที่ทำให้เกิดความทุกข์ขึ้ น ฉะนั้น ทุกข์จึงเกิดเพราะคิดเรื่องที่ไม่พอใจ

และสุขก็เกิดเพราะคิดเรื่องที่พอใจ